ایریدیم
77
Ir
گروه
۹
تناوب
6
بلوک
d
پروتون ها
الکترون ها
نوترون ها
77
77
115
ویژگیهای عمومی
عدد اتمی
77
عدد جرمی
۱۹۲٫۲۱۷
عدد جرمی
192
دسته
فلزات واسطه
رنگ
نقره ای
رادیو اکتیو
خیر
از کلمه لاتین iris، به معنای رنگینکمان
ساختار کریستالی
مکعب چهره محور
تاریخچه
ایریدیم در سال ۱۸۰۳ توسط شیمیدان انگلیسی اسمیتسون تنانت در لندن کشف شد.
شیمیدانانی که پلاتین را مطالعه میکردند، آن را در آب سلطانی حل میکردند تا نمکهای محلول ایجاد کنند و مقدار کمی از تهمانده تاریک و نامحلول مشاهده کردند.
اسمیتسون تنانت تهمانده نامحلول را آنالیز کرد و به این نتیجه رسید که باید حاوی یک فلز جدید باشد.
شیمیدانانی که پلاتین را مطالعه میکردند، آن را در آب سلطانی حل میکردند تا نمکهای محلول ایجاد کنند و مقدار کمی از تهمانده تاریک و نامحلول مشاهده کردند.
اسمیتسون تنانت تهمانده نامحلول را آنالیز کرد و به این نتیجه رسید که باید حاوی یک فلز جدید باشد.
الکترون های هر لایه
2, 8, 18, 32, 15, 2
ساختار الکترونی
[Xe] 4f14 5d7 6s2
ایریدیم مقاومترین فلز در برابر خوردگی شناخته شده است
خواص فیزیکی
جنس
جامد
چگالی
۲۲٫۵۶ g/cm3
نقطه ذوب
۲۷۳۹٫۱۵ K ۲۴۶۶ | °C ۴۴۷۰٫۸ °F
نقطه جوش
۴۷۰۱٫۱۵ K ۴۴۲۸ | °C ۸۰۰۲٫۴ °F
گرمای همجوشی
۲۶ kJ/mol
گرمای تبخیر
۵۶۰ kJ/mol
ظرفیت گرمایی ویژه
۰٫۱۳۱ J/g·K
فراوانی در پوسته زمین
۴×۱۰-۸%
فراوانی در جهان
۲×۱۰-۷%
شماره ثبت سیایاس
7439-88-5
عدد CID پاب کم(PubChem)
۲۳۹۲۴
خواص اتمی
شعاع اتمی
۱۳۶ pm
شعاع کووالانسی
۱۴۱ pm
الکترونگاتیویته
۲٫۲ (درجه پاولینگ)
پتانسیل یونیزاسیون
۸٫۹۶۷ eV
حجم اتمی
۸٫۵۴ cm3/mol
رسانایی گرما
۱٫۴۷ W/cm·K
حالات اکسید شدن
-3, -1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
کاربرد ها
ایریدیم در ساخت بوتهها و سایر تجهیزاتی که در دماهای بالا استفاده میشوند به کار میرود.
ایریدیم همچنین به عنوان عامل سختکننده در آلیاژهای پلاتین استفاده میشود.
مقاومت آن در برابر فرسایش قوس الکتریکی آلیاژهای ایریدیم را برای کنتاکتهای الکتریکی برای شمعها ایدهآل میکند.
ایزوتوپهای رادیواکتیو ایریدیم در پرتو درمانی برای درمان سرطان استفاده میشوند.
ایریدیم همچنین به عنوان عامل سختکننده در آلیاژهای پلاتین استفاده میشود.
مقاومت آن در برابر فرسایش قوس الکتریکی آلیاژهای ایریدیم را برای کنتاکتهای الکتریکی برای شمعها ایدهآل میکند.
ایزوتوپهای رادیواکتیو ایریدیم در پرتو درمانی برای درمان سرطان استفاده میشوند.
ایریدیم دارای سمیت کم تلقی میشود
ایزوتوپ ها
ایزوتوپ های پایدار
191Ir, 193Irایزوتوپ های ناپایدار
164Ir, 165Ir, 166Ir, 167Ir, 168Ir, 169Ir, 170Ir, 171Ir, 172Ir, 173Ir, 174Ir, 175Ir, 176Ir, 177Ir, 178Ir, 179Ir, 180Ir, 181Ir, 182Ir, 183Ir, 184Ir, 185Ir, 186Ir, 187Ir, 188Ir, 189Ir, 190Ir, 192Ir, 194Ir, 195Ir, 196Ir, 197Ir, 198Ir, 199Ir